GALATASARAY LİSESİ 150 YAŞINDA

GALATASARAY LİSESİ 150 YAŞINDA

Tüm Galatasaray Camiası ve ülkemiz için çok anlamlı ve değerli olan “Galatasaray Lisesi’nin 150. Yılı” kutlamaları Galatasaray Lisesi’nde düzenlenen basın toplantısı ile başlatıldı. Basın toplantısı Galatasaray Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sn. E. Ertuğrul Karsak, Galatasaray Lisesi Müdürü Sn. Meral Mercan, Galatasaray Spor Kulübü Başkanı Sn. Dursun Özbek, Galatasaray Lisesi mezunlarından Prof. Dr. Sn. Duygun Yarsuvat, Sn. Aydemir Akbaş, Sn. Hakkı Âkil, Sn. Ahmet San, Sn. Nur Ger, Sn. Erman Kunter, Sn. Levent Erden, Prof. Dr. Sn. Şebnem Ünal, Galatasaray Lisesi öğrencileri ve mezunları ile çok sayıda konuğun katılımlarıyla gerçekleşti.

150. yıl kutlamalarının başlangıcı olan basın toplantısına, “Batı’ya açılan pencere” Galatasaray Lisesi’nin tarihine, geleneklerine ve saygınlığına yakışır biçimde başta Galatasaray Üniversitesi, Galatasaray Lisesi, Galatasaray Spor Kulübü, Galatasaraylılar Derneği, Galatasaraylılar Birliği ve Galatasaray Eğitim Vakfı olmak üzere, Galatasaray Lisesi’nden doğmuş tüm kurumların birliği, dayanışması ve katılımı damga vurdu.

1 Eylül 1868 günü eğitim ve öğretim hayatına “Mekteb-i Sultani” adı ile başlayan ve Cumhuriyet’le birlikte bugünkü ismini alan Galatasaray Lisesi, geride bıraktığı bir buçuk asır boyunca Türkiye’ye kattığı sayısız değer ve içinden çıkardığı köklü kurumlarla 150. yılına 2018’de erişmiş olacak.

Galatasaray Lisesi mezunu Sn.Korhan Abay’ın sunuculuğunu gerçekleştirdiği 150.Yıl Toplantısında Galatasaray Lisesi Ders Nazırı Carole Lux, Galatasaray Lisesi Müdürü Sn. Meral Mercan ve Galatasaray Lisesi Rektörü Prof. Dr. E. Ertuğrul Karsak açılış konuşmalarını yaptılar.

Galatasaraylı Kuruluşlardan 150. Yıl Ortak Deklarasyonu

Galatasaray Lisesi öğrencileri tarafından Galatasaraylı tüm kurumların ortak imzasını taşıyan 150. Yıl Deklarasyonu’nun okunmasının ardından Galatasaray Lisesi mezunlarından Sn. Korhan Abay’ın sunumuyla “Galatasaray’da Bir Sınıf” sahne aldı.

Prof. Dr. Sn. Duygun Yarsuvat, Sn. Aydemir Akbaş, Sn. Dursun Özbek, Sn. Hakkı Âkil, Sn. Ahmet San, Sn. Nur Ger, Sn. Erman Kunter, Sn. Levent Erden, Prof. Dr. Sn. Şebnem Ünal gibi ünlü mezunlar Galatasaray Lisesi’ndeki unutulmaz günlerini ve anılarını paylaştı.

Duygu ve gurur dolu anların yaşandığı basın toplantısı Galatasaray Lisesi’nin geleneksel pilav ikramı ile sona erdi.

Galatasaray Lisesi Rektörü Prof. Dr. E. Ertuğrul Karsak’ın Konuşma Metni

Galatasaray Lisesi’nin 150. Kuruluş yıldönümünü kutlama çalışmalarının duyurulması için düzenlenen etkinliğe hoşgeldiniz. Hepinizi sevgi ve saygı ile selamlıyorum.

Bilindiği gibi, Galatasaray Lisesi ya da o dönemki adıyla Mekteb-i Sultani, Sultan Abdülaziz’in talimatıyla, Fransa’daki liseler ayarında, diploması da Fransız Üniversitelerinde eşit kabul görmek şartıyla, tedrisatı esas itibariyle Fransızca olacak, ancak bazı dersler Türkçe okutulacak şekilde 1 Eylül 1868 tarihinde eğitim hayatına başlamıştır. Galatasaray Mektebinin kurulmasında, dönemi sadrazamı Ali Paşa, Hariciye Nazırı Fuat Paşa, Maarif Nazırı Saffet Paşa, 1867 ‘de Paris sefiri olan Cemil Paşa ve İstanbul’daki Fransa Elçisi M.Bourree’nin önemli katkıları bulunduğu belirtilmektedir.

Okulun açılmasına ilişkin irade dönemin resmi gazetesinde yayımlanmış, eğitim-öğretim faaliyetleri de hazırlanan nizamname uyarınca yürütülmeye başlanmıştır. Kuruluş amacı ve faaliyetleri değerlendirildiğinde Osmanlı’nın tanzimat dönemi uygulamalarının bir sembolü haline gelen Mekteb-i Sultani, bundan dolayı ”Batı’ya açılan pencere” şeklinde anılagelmiştir.

Galatasaray Lisesi’ne girerken sadece kurumun köklü tarihinin izleri ile değil Balkan Savaşı’ndan milli mücadelenin sonuna kadar, vatan savunmasına katılmış ve bu uğurda canını feda etmiş Galatasaraylıların uzun bir listesi ile karşılaşırsınız.

Öğretmenlerini ve yetişkin öğrencilerinin büyük bölümünün silah altına alınması nedeniyle 1912 Balkan Savaşı’ndan 1922’ye kadar Mekteb-i Sultani, öğrenci mevcudu ve öğretmen sayısı en aza inmiş olarak hizmet verebilmiştir.

1912’de 60 civarında mezun veren Mekteb-i Sultani, 1916’da 4, 1917’de ise ancak 5 öğrenci mezun edebilmiştir. Mezun sayılarını bu denli düşük oluşunun tek sebebi, art arda patlak veren savaşlarda öğrencilerinin büyük kısmının şehit olmasıdır.

Kuruluşundan bu güne devlete ait eğitim- öğretim kurumu olma niteliğini muhafaza eden lise, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemine de şahitlik etmiş, Cumhuriyetimize miras kalmıştır.

Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte 1923’te programı yenilenen kurum “Galatasaray Lisesi” adını almıştır.

Galatasaray Lisesi’nin tarihinde en önemli kilometre taşlarından biri de, Türkiye’de Fransa arasında imzalanan 14 Nisan 1992 tarihli Galatasaray Eğitim ve Öğretim Kurumu’nun kuruluşuna ilişkin milletlerarası andlaşmadır. Bu andlaşmayla Galatasaray Lisesi ve kendisine bağlı olarak kurulan ilkokul ile birlikte, yükseköğretim birimlerini de kapsayan Galatasaray Eğitim ve Öğretim Kurumu bünyesinde yer almıştır. Söz konusu kurum, 6 Haziran 1994 tarihli resmi gazetede yayımlanan 3993 sayılı Kanun’la bir devlet üniversitesi olan Galatasaray Üniversitesine dönüştürülürken, Galatasaray Lisesi de ülkemiz için bir ilk ve tek uygulama olacak şekile üniversite çatısı altında konumlanmıştır.

Ne var ki Galatasaray Lisesi’ni özellikli kılan, bu değişiklik hukuki statüsünden ziyade, daha öğrencilik yıllarından itibaren ülkemizin gurur duyacağı, farklı alanlarda liderlik eden kişiler yetiştirmeyi hedefleyen ve tarih boyunca Doğu- Batı sentezini başarıyla gerçekleştirmiş bir kurum olmasıdır.

Galatasaray Lisesi mezunları, bürokraside, sporda, sanatta, bilimde, hukukta, edebiyatta, Meşrutiyet’in ve Cumhuriyet döneminin en parlak aktörleri arasında yer aldılar. Günümüzde de Galatasaray Lisesi mezunları uzmanlaşmak istedikleri dallarda ülkemizde ve yurt dışında en iyi üniversitelerde eğitim görüp, Galatasaray Lisesi öğrencileri uluslararası yarışmalarda önemli başarılar elde edip, ülkemiz için övünç kaynağı olmaya devam ediyorlar.

Kuruluşundan itibaren ülkemizin her yöresinden öğrencilere eğitim vermek suretiyle toplumun bütün kesimlerine hizmet etmeyi benimseyen bir devlet kurumu olan Galatasaray Lisesi, evrensel değerler bağlı kalarak köklü tarihinden gelenleri sürdürmeyi ilke edinmiştir.

İşte bu düşünce ile 1 Eylül 1868 ‘den bu yana hizmet veren, 150 yıllık bir tarihi olan Galatasaray Lisesi’nin 150. Yılı, geçmişini gözler önüne seren ve bir yılı aşkın sürmesi öngörülen bir dizi etkinlikle kutlanacak.

Galatasaray Üniversitesi Rektörü olarak Kuruma emeği geçen ve şuanda aramızda bulunamayanları şükranla anıyorum. Başta Galatasaray Lisesi Müdürü, öğretmenleri, çalışanları ve öğrencileri olmak üzere tüm Galatasaraylıları, lisenin 150. Kuruluş yıl dönümü için şimdiden tebrik ediyor, daha nice 150 yıllar temennisiyle, geniş bir yelpazede gerçekleştirilecek kutlama etkinliklerinde Galatasaraylı Kuruluşlara başarılar diliyorum.

Teşekkür ederim.

Galatasaray Lisesi Ders Nazırı Carole Lux’un Konuşma Metni

1868 yılında GS Osmanlı İmparatorluk Lisesi’nin kurulmasının 150. yıldönümünü kutlamak üzere birarada bulunmaktan son derece mutluyum. Lisenin açılışından sonra, Fransız eğitim sistemi markasını getirmiştir ve okulun birinci müdürü M. de Salve yönetimi altında Osmanlı idaresine laik reformu getirmiştir.

İçinde bulunduğumuz 150 senelik geçmişe sahip bu görkemli bina, etik, laiklik, dayanışma gibi iki ülkenin ortak değerleri olan ve Fransızca-Türkçe olmak üzere iki dilli eğitimle ilgili birçok projeye ev sahipliği yapmıştır.

Eğitim kadrosunun her bireyi kendilerine verilen görevin öneminin farkında olup, kendilerine has becerileri lise öğrencilerinin hizmetine sunmakta ve toplumda bulundukları yer ne olursa olsun, bu mirası gelecek nesillere aktarabilecek yetkin vatandaşlar yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Bu ayrıcalıklı yolda, daha uzun yıllar boyunca, farklılıklarımızla, aynı zamanda dostluğumuzu güçlendiren tüm unsurlar ve yetenekli eğitmenlerimizle birlikte, yan yana, omuz omuza devam etmeyi canı gönülden diliyorum. Bana Başkan Charles de Gaulle’ün önemli cümlesini sizlerle paylaşmama müsaade ediniz :

”Yeteneğin kullanılması başlı başına bir sorumluluktur”.

Öğrencilerimizin hak ettiği gibi, eğitime birlikte devam edelim…

Galatasaray Lisesi Müdürü Meral Mercan’ın Konuşma Metni

İstanbul’da açılacak olan ilk orta öğretim kurumu projesi, Sadrazam Ali Paşa ve Hariciye Nazırı Fuat Paşa tarafından yürütüldü. Burada o zaman bulunan binada Galatasaray Tıbbiyesi bulunuyordu ve o dönemde diğer ülkelerdeki tıp okullarında olduğu gibi eğitim dili Fransızca’ydı.

Fransa’nın İstanbul Büyükelçisinden öğretim dili Fransızca olarak bir lise açılacağı haberini alan Dışişleri Bakanı Marquis de Moustier, 15 Mart 1867 günü büyükelçisiyle şu mesajı gönderdi: “Babıali’nin bu meselede sarf etmeye hazır olduğu mesaiye yardım etmeye hazırız.”

Tam bir hafta daha geçti. 22 Mart 1867 günü Fransa Eğitim Bakanı tarafından Türkiye’deki sistemi incelemek üzere görevlendirilen üniversite müfettişi İstanbul’a geldi. Ali ve Fuat Paşaların yeni okul projesini inceledi ve mutabık kaldı.

Abdülaziz Han o yaz, ülke sınırları dışına çıkan ilk padişah oldu.

Yanında Fuat Paşa da vardı. Paris ve Londra’yı da kapsayan Avrupa seyahati dönüşünde başta eğitim olmak üzere, savunma ve maliye konularında atılım yapma kanaati daha da pekişmişti.

İstanbul Gazetesi 11 Ekim 1867 günü şöyle yazıyordu: “ Kurulacak bu mektepte, Fransa lisanından ve kadim dillerin dışında, doğa bilimleri, matematik, tarih, coğrafya ve milli varlıklarımız ve hukuk öğretilecektir. Gençleri iç ve dış memuriyetlere hazırlayacak olan bu mektep, birkaç mektebin bir çatıda toplanması gibidir. Hakikaten de adam yetiştirmek şarttır ve bir gün memuriyete çağrılacak olanlar da mutlaka bilgili olmalıdır.”

Ali Paşa, 1868 Şubatında yaşanan ayaklanma yüzünden gittiği Girit’ten döndü ve ilk iş olarak hükümete ilk gayrimüslim nazırı aldı. İkinci iş ise 15 Nisan 1868 günü mabeyne şu notu iletmek oldu: “ Her memlekette medeniyetin en büyük esası bilim ve eğitimdir. Avrupa’nın en büyük mektepleri seviyesinde, her sınıftan ahaliye mahsus bir orta öğretim kurumu açılması için Galata Sarayı binasının tahsisi ve Mekteb-i Sultani adıyla anılması için irade çıkarılması…”

“Galatasaraylı Kuruluşlar 150. Yıl Ortak Deklarasyonu”

1 Eylül 1868 günü eğitim ve öğretim hayatına başlayan ve cumhuriyetle birlikte bugünkü ismini alan Galatasaray Lisesi, geride bıraktığı bir buçuk asır boyunca Türkiye’ye kattığı sayısız değer ve içinden çıkardığı köklü kurumlarla, 2018 yılında 150. yılına erişiyor.

150 yıl önce Sultan Abdülaziz tarafından kurulan ve dönemin Doğu ve Batı Avrupa’daki en ileri eğitim sistemleri değerlendirilerek yapılandırılan bu kurum, temel eğitim dilini aldığı Fransa’daki örneklerinin de ötesine geçmiş, yakın tarihimizin ilk ilerici, bilimsel ve laik orta öğrenim girişimi olmuştur.

Kuruluş amacı evrensel değerlerle donanmış, milli menfaatleri öncelikli gören, toplumun çağdaşlaşmasına katkıda bulunacak, akılcı bireyler yetiştirmek olan Galatasaray Lisesi, gelenekleri ve dayanışma kültürüyle sadece ülkemizde değil, dünya çapında takdir toplamış binlerce mezun vermiştır.

Hakkında bir orta öğrenim kurumu için eşine rastlanması zor sayıda yayın yapılmış olan bir buçuk asırlık bu kamu kurumunun deneyim ve birikiminin en büyük faydası, kuşkusuz kamu kesiminin ihtiyaç duyduğu insan kaynaklarını yetiştirmek olmuştur.

İlk çeyrek yüzyılın mezunları arasından cumhuriyetin kurucu kadroları ve Atatürk’ün yakın çalışma arkadaşları çıktığı gibi, ardından Türkiye’yi dünyayla bütünleştiren diplomatlar, anayasaların hazırlanmasına değerli katkılarda bulunan hukukçular buradan yetişmiş, hemen hemen her kabinede Galatasaray mezunu bakanlar bulunmuş, bu lisenin öğrencileri kendi aralarından iki başbakan çıkmış olmasından gurur duymuş, devletin kendilerine sağladığı kaliteli eğitim imkanının karşılığını iyi insan olmaya çalışarak vermişlerdir.

Yine bu lisenin mezunları, birçok mesleki alanın kurulup olgunlaşmasında rol oynamış, ülkenin kültürel ve sanatsal birikimine büyük katkı yapmış, bilim varlığımıza hatırı sayılır değerler katmıştır.

Bir başka lise daha yoktur ki, Galatasaray Spor Kulübü gibi bir dünya markası doğurmuş, Galatasaraylılar Derneği ile sivil toplum örgütlenmesinin ilk örneklerinden birine hayat vermiş, eğitim vakfıyla kaynak yaratarak kamu otoritesini desteklemiş, bir orta öğretim yapısından uluslararası statüye sahip bir devlet üniversitesi çıkarmış olsun. Bu yüzden bu tarihi çatı sadece idealist öğretmen ve öğrencileri barındırmıyor. Galatasaray’ı bir isim olmaktan öteye taşıyıp kavramlaştıran, bir buçuk asrın imbiğinden geçerek bugünkü kuşaklara aktarılmış sayısız duygusal, geleneksel, akılcı ve etik unsurun birbirine eklemlenerek oluşturduğu, birkaç cümleyle özetlenemeyecek bir bütün. İşte o bütünü oluşturan son halka da 2017-2018 eğitim-öğretim dönemini yaşayan 150 devresi olacak. Onlar Galatasaray’ın 150. yıl mezunları olurken, aynı 50. ve 100. yılları yaşamış büyükleri gibi, böylesine özel bir tarihin canlı tanığı olma ayrıcalığını yaşayacaklar.

Dünyanın dört bir yanına yayılmış Galatasaray kurumlarının da desteğiyle, Galatasaray’a dair her şeyin özü olan lisenin 150. kuruluş yılı etkinlikleri, 2017 sonundan 2019 başına kadar sürecek ve Galatasaray’ın ortak hafızası kurumsal, ulusal ve uluslararası ölçeklerde izlenebilecek.

  • Bu hafızayı oluşturan yapı taşları olarak gördüğümüz kurucu iradeye, kurumsal temelleri atan Âli ve Fuad paşalara, kuruluştaki vizyonu güncelleyerek koruyan efsanevi müdürlerimiz Abdurrahman Şeref, Tevfik Fikret, Behçet Güçer ve Yıldızhan Yayla’ya, inisiyatif alarak misyon yüklenmenin görkemli bir örneğini veren Ali Sami Yen’e ve bu kurumun üzerine titreyerek özel ilgi gösteren ve devamlılığını sağlayan Atatürk’e şükranlarımızla…

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir