Uzman ve Spor Psikoloğu Gizem Yener yazdı, Spor Psikologlarının Çalışma Alanı

SPOR PSİKOLOGLARININ ÇALIŞMA ALANI

Spor psikolojisi, bireylerin spor ve egzersiz içindeki davranışlarını araştıran ve bireylere bu alanda pratik uygulamalar üreten bilimsel bir çalışma alanıdır. Spor psikolojisi alanı da başlangıç yıllarında spor psikolojisi adını kullanırken, 1980’lerin hemen başlarında egzersiz ve spor psikolojisi olarak ortak adını değiştirmiştir. Hemen arkasından da 1990’ların ilk yarısında egzersiz psikolojisi ve spor psikolojisi adıyla iki farklı alan olarak işlev görmeye başlamıştır. Bu amaçla spor psikolojisi ve egzersiz psikolojisi neler olduğunun açıklanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. APA tüm bu kavramsal karmaşalardan hareketle 1996 yılında daha net olarak kabul edilebilecek iki farklı alanı tanımlamıştır. Spor psikolojisi, “psikolojinin ilke ve kurallarının spor ortamına uygulanmasıdır. Egzersiz psikolojisi ise; insanların egzersize katılma, yapılmakta olan egzersizi devam ettirme ya da bırakma nedenlerini araştıran alan’’ olarak kabul etmektedir. Spor psikologlarının çalışma alanları; elit sporcuların performansını en üst seviyeye çıkarmaya çalışmaktan, zihinsel veya bedensel engelli çocuklara spor ile tedavilerinde rol oynamaya, ya da depresyon gibi bazı psikolojik rahatsızlıkların tedavisinde sporu kullanmaya çalışmaya kadar uzanır. Burada da görüldüğü gibi spor psikologlarının çalıştığı yelpaze elit sporculardan hiç spor yapmamış insanlara kadar uzanırken, varılmak istenen amaçlar da bazen en üst seviye performanslara ulaşmak, bazen de sadece kişisel tatmini içermektedir. Spor alanında emek veren insanların bilgilendirilmeleri ve kendi yapabileceklerinin, kapasitelerinin ne kadar üstüne çıkacaklarını fark etmelerine yardımcı olmakla beraber bu alanın sadece sorunlu sporcular veya profesyonel sporcular için gerekli olmadığını açıklar.  Fiziksel, zihinsel ve ruhsal sağlığımız açısından sporun ne kadar önemli olduğunu bireylere fark ettirerek, performanslarını nasıl ve ne kadar arttırabilecekleri ve spor konusunda istikrarı nasıl sağlayacakları yönünde yol göstermekteyiz. Sporun hangi branşıyla uğraşırsak uğraşalım 3 sihirli kelime bizim için önemli; motivasyon, devamlılık ve fedakarlık…. Egzersiz alanından yola çıkarsak; spor salonunda danışmanlık yapan bir spor psikologu çeşitli teknikler kullanarak, insanların spora gelmek için harcadıkları zamanı daha verimli kullanmalarına yardımcı olur. Sporu nasıl yaşam tarzımız haline getirip bunun için aslında çok uzun saatler harcamamız gerektiğini kişinin fark etmesini sağlar. Diyetisyen,  spor hocaları, antrenörlerle iş birliği içinde çalışarak, daha çok işin zihinsel kısmıyla ilgilenir. Egzersiz alanı olsun başka alanlar olsun amaç yapmak istenilen bir aktiviteyi alışkanlık haline getirmektir. Bir alışkanlığı kazandığımızda ve bu alışkanlıktan keyif almaya başladığımızda onu fazla çaba harcamadan kolaylıkla yaptığımızı fark ederiz. O egzersizi yaparken, konsantrasyon sağlamak, egzersiz esnasında zihni boşaltmak, zihni ve bedeni akışa bırakmak, çeşitli nefes egzersizleriyle bunu desteklemek yaptığımız sporun daha fazla verimli ve keyifli olmasını sağlar.  Düzenli spor yapmak, bedenimizde ve ruhumuzda olan değişimlerin yanında, bilişsel kapasitemizi, düşünebilme becerimizi büyük oranda geliştirir. Bireylerin spora ve egzersize katılmaları; onların psikolojik, zihinsel gelişimlerini, bedensel sağlıklarını ve zindeliklerini nasıl etkilediğini anlamak spor ve egzersiz psikolojinin temel amaçlarındandır. Ör;  Egzersiz yapmak depresyonu ve kaygıyı azaltır mı?, Spora katılmak saldırganlığı öğrenmeye sebep olur mu?, Spora katılım, bireylerin özgüveninin gelişmesine katkı sağlar mı? gibi sorulara spor psikolojisi alanında yapılan çalışmalarla yanıt verilir.

                                                        Uzm. Psikolog Gizem Yener

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir